Tlenoterapia hiperbaryczna - szansa na poprawę zdrowia ozdrowieńców

19.02.2021

Pandemia koronawirusa towarzyszy nam niemal od początku 2020 roku. Nic dziwnego, iż jest tematem numer jeden nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Wraz z nadejściem nowego roku, sytuacja niestety nie ulega znaczącej zmianie, a liczba nowych zachorowań wciąż utrzymuje się na poziomie kilku tysięcy. Pocieszający jest fakt, że wzrasta liczba ozdrowieńców, a wraz z nimi wiedza i świadomość społeczeństwa na temat choroby.

Zakażenie koronawirusem posiada bardzo zróżnicowany przebieg, przy czym u większości pacjentów przebiega w sposób bezobjawowy bądź bardzo łagodny. Najczęściej pojawiające się objawy choroby to:

  • gorączka
  • kaszel
  • problemy z oddychaniem, duszności
  • utrata węchu/smaku
  • bóle mięśni i stawów
  • dreszcze
  • mocne osłabienie organizmu

Spora część społeczeństwa wymaga hospitalizacji z powodu zapalenia płuc. Bardzo groźną dla zdrowia i życia konsekwencją jest ostra niewydolność oddechowa, która może doprowadzić do poważnego uszkodzenia układu oddechowego, a nawet zakończyć się śmiercią. W momencie pojawienia się niewydolności należy zadbać o odpowiednią saturację krwi. Za optymalną wartość wysycenia hemoglobiny tlenem uznaje się 92-96%. Niższe wartości stwarzają ogromne ryzyko przewlekłego niedotlenienia naszego organizmu.

Koronawirus niebezpieczeństwem dla naszych płuc

 Badania przeprowadzone przez prof. dr Danny’ego Jonigk z wyższej szkoły medycznej Hannover Medical School potwierdziły, iż w wyniku przebytej choroby COVID-19 dochodzi do uszkodzenia płuc wywołanego zapaleniem ścian pęcherzyków płucnych, co bardzo ogranicza przenikanie tlenu do krwi. Ponadto w naczyniach krwionośnych, a szczególnie w najmniejszych naczyniach krwionośnych płuc tworzą się liczne zakrzepy krwi, które nasilają duszności pacjenta. Badaczy zaniepokoił również fakt, iż COVID-19 najprawdopodobniej stymuluje nieprawidłowe powstawanie nowych naczyń krwionośnych w płucach, co staje się cechą charakterystyczną dla tej choroby i wyróżnia ją spośród innych poważnych infekcji.

Problemy zdrowotne ozdrowieńców

 Wielu chorych, mimo łagodnego przejścia choroby, zmaga się z powikłaniami, które mogą pojawić się nawet do kilku miesięcy po wyzdrowieniu. Najczęściej towarzyszy im zmęczenie oraz związane z nim problemy ze strony układu oddechowego. Wykonywanie prostych czynności staje się problematyczne, pojawiają się duszności i trudności w złapaniu oddechu. Ponadto osoby, które pokonały koronawirusa, uskarżają się na zaburzenia kardiologiczne i neurologiczne takie jak: kołatanie serca spowodowane nieprawidłowym funkcjonowaniem mięśnia sercowego, bóle w klatce piersiowej, a nawet kłopoty z pamięcią.

Tlenoterapia hiperbaryczna – nowe wsparcie w leczeniu COVID

 Skuteczną metodą minimalizowania skutków ubocznych niedotlenienia organizmu jest tlenoterapia hiperbaryczna, która zwiększa wydolność organizmu i przyspiesza proces regeneracji. Należy pamiętać, iż terapia w komorze nie leczy choroby COVID-19!

Obecnie wciąż trwają badania nad skutecznością leczenia tlenem hiperbarycznym w przypadku COVID-19. Te, które udało się już przeprowadzić odniosły pozytywne wyniki. W chińskim mieście Wuhan, a więc samym centrum epidemii, doktor Zhong Yangling przeprowadził pierwsze badania na 5 pacjentach z koronawirusem. Stan dwóch osób poddanych badaniu oceniono jako krytyczny, pozostałych jako ciężki. Celem tlenoterapii hiperbarycznej było wsparcie leczenia choroby i próba uniknięcia poddania pacjenta wentylacji płuc. Podstawowym kryterium HBOT była zbliżająca się intubacja, tj. zwiększone zapotrzebowanie na tlen ze zmniejszającym się znieczuleniem i silnym przyspieszeniem oddechu. Już po pierwszych seriach zabiegów nastąpiło złagodzenie objawów. Przede wszystkim u pacjentów zwalczono hipoksję, czyli zbyt niski poziom tlenu we krwi. W efekcie, zabiegi tlenoterapii w znacznym stopniu zredukowały uczucie duszności i bólu w klatce piersiowej oraz poprawiły oddech pacjentów. Co ważne, u pacjentów, którzy brali udział w badaniu, nie wystąpiły żadne komplikacje związane z przeprowadzonymi zabiegami.

Podobne rezultaty zostały uzyskane w innych badaniach przeprowadzonych na pacjentach szpitalnych. W jednym z nich przytoczono ciekawy przypadek pacjentki, będącej pod opieką pulmonologa z Opelousas General Health System. Kobieta w wieku 48 lat, skarżąca się na ciężką duszność z częstością oddechów około 50/min, została poddana zabiegom w komorze hiperbarycznej. Przed terapią spadało jej nasycenie tlenem, mimo iż otrzymywała nawilżony tlen o natężonym przepływie. Do jej chorób współistniejących należało: nadciśnienie, otyłość oraz bezdech senny. Pacjentka spędziła 5 dni na intensywnej terapii, a lekarze podjęli decyzję o szybkiej intubacji. Jej wskaźnik D-dimer (świadczący o zakrzepach w organizmie) osiągnął bardzo wysoki poziom 12070 mg/ml. Po uzyskaniu świadomej zgody pacjentki rozpoczęto 90-minutową terapię tlenową. Natychmiast zaobserwowano poprawę duszności, nasycenie tlenem ustabilizowało się, a D-dimer spadł do 4,324 mg/ml w mniej niż 24 godziny. Przez kolejne 5 dni pacjentka korzystała z komory hiperbarycznej, dzięki czemu całkowicie wyzbyła się tachypnoe (tj. przyspieszonej częstości oddechów), a saturacja osiągnęła poziom 97%. Co istotne, lekarze odstąpili od wentylacji mechanicznej pacjentki.

Kolejne badanie udowodniło skuteczność tlenoterapii hiperbarycznej u pacjentów z ciężkim zapaleniem płuc wywołanym przez COVID-19. Byli oni poddani tygodniowej sesji w komorze, z częstotliwością 1 zabieg dziennie o czasie trwania 60 minut, w komorze hiperbarycznej, w której ciśnienie wynosiło 1,5 ATA. Już po pierwszym zabiegu znacznie złagodzono występującą duszność. Codziennie obserwowano zmieniającą się wartość ciśnienia tętniczego i wzrost wskaźnika SpO2 (saturacji, stopnia wysycenia krwi tlenem). Poprawie ulegał również poziom limfocytów odpowiedzialny za funkcje odpornościowe, D-dimery oraz cholinoesterazy w surowicy krwi, odzwierciedlający czynność wątroby. Na kontrolnym badaniu CT klatki piersiowej ustąpiło zapalenie płuc.

Podawanie skoncentrowanego, czystego tlenu w warunkach podwyższonego ciśnienia jest o wiele skuteczniejsze niż tradycyjne metody dotleniania pacjenta. Tlenoterapia hiperbaryczna zwiększa wydajność przyswajania tlenu, co jest spowodowane przez zwiększone przenikanie cząsteczek gazów w tkankach płucnych. Ilość tlenu, która rozpuszcza się we krwi jest znacznie wyższa, niż całkowita zdolność transportu hemoglobiny. Ponadto tlen hiperbaryczny dodatkowo rozpuszcza się w osoczu i płynie mózgowo – rdzeniowym, dzięki czemu łatwiej przedostaje się do komórek, stymulując je do pracy.

Źródła:

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32574433/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32412891/
  3. https://www.hyperbaricmedicalsolutions.com/blog/report-from-china-outlines-potential-role-of-hbot-in-treating-severe-covid-19-cases
  4. https://cordis.europa.eu/article/id/421597-how-covid-19-damages-the-lungs/pl